عملكرد یك ساله كلینیك شكاف كام ولب در مجتمع آموزشی و درمانی امام علی(ع)
از اسفندماه سال 1400 در دانشگاه علوم پزشکی البرز و در بیمارستان آموزشی درمانی امام علی(ع) کرج، به منظور اصلاح دفورمیتی و بهبود شرایط زندگی نوزادان ،کودکان و نوجوانان دارای شکاف کام و لب ، کلینیک شکاف کام و لب البرز راه اندازی و اقدام به ارائه خدمات درمانی و حمایتی به بیماران نموده است. حمایت تغذیه ای، ارزیابی شنوایی، ارزیابی رشد، گفتاردرمانی ودرمانهای دندانپزشکی و ارتودنتیکی به منظور ارزیابی و درمان تغییر شکل دندانها و مسایل مربوط به آن از جمله درمانهای اصلی در کنار اقدام جراحی در طول برنامه مدون درمانی این کودکان می باشد که معمولا تا سن 18 سالگی ادامه دارد.
بیماران مراجعه کننده به کلینیک شکاف کسانی هستند که یا برای بار اول و به منظور اصلاح دفورمیتی مراجعه کرده اند و یا درمان جراحی اولیه را در مراکز دیگر و طی سالهای قبل انجام دادند و به دلیل اینکه به کلینیک های شکاف مراجعه نداشته اند، پیگیری مسایل مربوط به گفتاردرمانی ، شنوایی سنجی، دندانپزشکی و غیره در اکثر آنان انجام نشده که با تشکیل پرونده، سعی بر این شده که بررسی های مورد نیاز و پیگیریهای لازم طبق دستورالعمل برای آنان درخواست و انجام شود. از بین مراجعه کنندگان به کلینیک شکاف البرز، 30 درصد دارای شکاف لب، 32.5 درصد دارای شکاف کام و 32.5 درصد نیز دارای شکاف کام و لب هر دو بودند و 5 درصد هم آترزی کوان(انسداد پشت بینی) و شکاف زیرمخاطی یا مخفی کام داشتند. 55 درصد افراد دارای ناهنجاری صورت پسر و 45درصد دختر بودند.
در بررسی آنومالیهای مادرزادی همراه با شکاف افراد مراجعه کننده به کلینیک ، 10درصد موارد شکاف همراه با آنومالی مادرزادی شامل ocular abnormality یا ناهنجاری چشم ، و congenital heart defect یا ناهنجاری قلبی مادرزادی بود. نوزادان متولد شده با شکاف، می بایست تحت ارزیابی دقیق ناهنجاریهای ساختاری در همراهی با ناهنجاری شکاف قرار بگیرند چرا که طبق منابع علمی، 28 درصد نوزادان با شکاف کام ولب و 8درصد نوزادان با شکاف لب به تنهایی و 22درصد نوزادان با شکاف کام به تنهایی، دارای ناهنجاریها و اختلالات مادرزادی هستند. شایعترین آنومالیها هم در 33درصد موارد در سیستم عصبی عضلانی و در 24درصد موارد در سیستم قلبی عروقی دیده شده است که در این کلینیک تمام نوزادان متولد شده با شکاف از نظر احتمال همراهی این ناهنجاریها بررسی می شوند تا در صورت لزوم اقدام درمانی و حمایتی لازم انجام گیرد. همچنین لزوم انجام مشاوره های ژنتیک و ارزیابی های لازم در دوران نوزادی و بلوغ و نیز قبل از ازدواج و بارداری به خانواده های این عزیزان توصیه می شود.
در بررسی تشخیص شکاف در دوران بارداری در مراجعه کنندگان به این کلینیک، 15درصد سابقه تشخیص طی دوران بارداری و قبل از زایمان داشتند که به مادران بارداری که طی بارداری با سونوگرافی، تشخیص شکاف یا آنومالی صورت برای جنین آنها داده می شود توصیه می کنیم برای پرهیز از هرگونه استرس و اضطراب به کلینیکهای شکاف در دسترس مراجعه نمایند تا دوران بارداری را بدون استرس به سرانجام برسانند. در واقع تشخیص قبل از تولد شکاف دهان، می تواند زمانی را برای والدین فراهم کند تا در مورد ناهنجاری صورت اطلاعات صحیح کسب کنند و با آن سازگار شوند و برای نیازهای فرزندان خود آماده شوند.
در بررسی نوع شیر تغذیه ای در دوران شیرخوارگی در مراجعان به این کلینیک، 60درصد ترکیبی از شیرمادر به مدت یک تا سه ماه و شیر خشک استفاده نمودند. با توجه به اهمیت تغذیه با شیر مادر، بویژه برای این نوزادان، در این کلینیک آموزش های لازم برای صحیح شیردادن و استفاده از شیرمادر نیز داده می شود.
از بین مراجعه کنندگان به کلینیک با توجه به شرایط سنی و نوع شکاف، 42.5درصد نیاز به گفتار درمانی داشتند که تحت آموزشهای گفتار و زبان قرار گرفتند. لازم است به این نکته دقت شود که مراقبت و درمان این کودکان تا حصول نتیجه مناسب و قابل قبول طولانی می باشد. یکی از این اقدامات درمانی که در کنار درمان جراحی بسیار ضروری و لازم می باشد، گفتاردرمانی است که لازم است والدین همراهی لازم را در انجام جلسات گفتاردرمانی داشته باشند.
همچنین برای تمام بیمارانی که مشمول ویزیت دندانپزشکی می شدند مشاوره اولیه درخواست شد که تحت مراقبتهای دندانپزشکی بصورت ویزیت، پرکردن، کشیدن و یا ارتودنسی قرار گرفتند.
در حال حاضر 35درصد مراجعان به کلینیک در انتظار جراحی ترمیم اولیه هستند چراکه با توجه به شرایط سنی و رشدی، هنوز سن لازم برای درمان جراحی را ندارند که تحت مراقبتهای رشد ونمو و ارزیابیهای لازم از جمله شنوایی سنجی قرار دارند و 15درصد مراجعان نیز در انتظار جراحی ترمیم ثانویه و یا گرافت استخوان هستند که با توجه به شرایط سنی و نوع ترمیم، در زمان مناسب اقدام خواهد شد.
تلفن 09905027360 مربوط به کلینیک شکاف کام و لب البرز آماده پاسخگویی و راهنمایی می باشد.